این شخصیتمحور بودن یا اتفاقمحور بودن یعنی داستان فقط اتفاق داره یا نه، داستان آدمها رو عمیق درگیر میکنه.
اول بریم سراغ اینکه این محورها چی هستند.
اتفاقمحور داستان جلو میرود چون: دشمن حمله میکند، حادثهای رخ میدهد، معمایی پیش میآید و شخصیت فقط واکنش نشان میدهد.
خودمم فکر میکردم درام یعنی دشمن، خطر، حادثه، پیچش. اما این اشتباه یه تازهکاره و اینجا میرسیم به
شخصیتمحور داستان جلو میرود چون: شخصیت نمیتواند تصمیم بگیرد.
شخصیت ضعف دارد، ترس دارد، میل متناقض دارد. یعنی خودِ شخصیت، بخشی از مشکل است.
در این وضعیت، مبارزه بیرونی یک مبارزه از درون شخصیت به وجود میآورد. در داستانهای خوب، دشمن فقط دشمن عادی نیست، بلکه یه محرک برای مشکل هویتیه. یه فتیله که هویت رو آتیش میزنه.
خیلی از بحرانها اصلاً از احساسات شخصیتها ساخته میشوند: عشق، حسادت، تنهایی، نیاز به تعلق. اینها فقط احساس نیستند، «نیروی داستانی» هستند. یعنی آدمها اشتباه میکنند چون زخمیاند، پنهانکاری میکنند چون میترسند، خیانت میکنند چون وابستهاند.
پس داستان از روان شخصیت بیرون میآید، نه فقط از اتفاقات جهان.
نکته مهم دیگر ترسهای شخصیتها هستند. ترسها نباید بیدلیل گذاشته شوند. هر ترس یک بحران است و خودش میتونه بزرگترین داستان رو داشته باشه. مثلاً در سریال گرگینه جوان (Teen Wolf)، شخصیت استایلز ترس از بیاهمیت بودن و جا ماندن داشت و یکی از قشنگترین فصلهای این سریال بر اساس این ترس ساخته شده.
نکته مهم بعدی: قهرمان داستان اگه بین یک دوراهی و انتخاب خوب یا بد بدونه، معمولاً درام خیلی آبکی و کلیشهای میشه. در درامهای خوب، انتخابهای قهرمان پر از هزینه است و شاید انقدر سخت باشد که از نظر مخاطب هم پیدا کردن انتخاب درست سخت باشه. مثلاً: نجات یک نفر یا نجات گروه، حقیقت یا محافظت، عشق یا امنیت.
چرا؟ چون اینجاست که شخصیت واقعی آشکار میشود.
دونستن تفاوت ویژگی با کشمکش در اینجا لازمه. ویژگی یعنی مهربونی، دوستی، وفاداری. کشمکش یعنی: برای نجات همه آدمهای دنیا حاضری به کسی که دوست داری آسیب بزنی؟
عصارهی ماجرا اینه که کشمکش شخصیتمحور یعنی داستان نه فقط دربارهی شکست دادن دشمن، بلکه دربارهی این باشد که شخصیت برای شکست دادن دشمن، چه بخشی از خودش را باید قربانی کند.
این مدل اعتیادآور است. چون مخاطب فقط نمیخواهد بداند «چه میشود»، میخواهد بداند «این آدم وقتی بشکند، چه کسی میشود؟»
سریال برکینگ بد (Breaking Bad) نمونهی شاهکار داستان شخصیتمحور است. به نظرم بررسی این سریال از این نظر جنبه آموزشی و بررسی بالایی داره. احتمالاً در یادداشتهای آینده به بررسی مفصل این سریال در این زمینه میپردازم.
در آخر هم بخوام یه چیز بگم اینه که بهترین سریالها کاری میکنند که: دشمن بیرونی و زخم درونی آینهی هم باشند.
احسان شناسا
دیدگاهها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی منتشر نشده است؛ نخستین نفر باشید.

احسان شناسا